Over de Vereniging

De Historische Vereniging Middelstum is opgericht op 27 oktober 2011. Op dit moment bestaat de vereniging uit bijna 170 leden en 7 bestuursleden. 

Het logo stelt de begrenzing van de oude gemeente Middelstum voor, met Hippolytus als beschermheilige in het midden afgebeeld.

Column van Joop "Rekenkunst"

Tussen Kunst en Kitsch is een zapbestendig programma, ik kan het vaak niet laten er even naar te kijken.

Het deskundig commentaar bij de gepresenteerde vondsten is leuk en leerzaam, maar in wezen gaat het programma over menselijke begeerte. Naar geld, preciezer, naar zonder moeite verworven rijkdom. Terwijl de kunsthistorische uitleg ons meeneemt naar andere tijden of culturen veinst de eigenaar van het verhoopte topstuk oprechte interesse voor de expert. Interessanter zijn meegekomen familieleden, die zich onbespied wanen door de camera. Hun gezichtsuitdrukking is als een kassa waarop ieder bijzonder kenmerk van het stuk wordt aangeslagen. Dan volgt de finale: presentatrice Nelleke oppert dat het mogelijk interessant is iets over de geldwaarde van het pronkstuk te weten. Ach ja, aardig idee. Op de taxatie reageert de eigenaar beheerst, aardig om te weten, terwijl de achterban al verbaal de kas plundert. Hoe de tocht naar de antiquair verloopt, zien we jammer genoeg nooit. Het zal wel eens tegenvallen.

Iets vergelijkbaars is het om geldbedragen uit het verleden naar het heden te vertalen: hoe rijk zou een historische figuur vandaag zijn geweest of wat zou een salaris van honderd jaar geleden nu waard zijn? Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis heeft daarvoor een interessante website gemaakt ( http://www.iisg.nl/hpw/calculate-nl.php). Je vult een jaartal in met een bedrag in guldens en het wordt naar de huidige waarde omgerekend. Desgewenst gaat het rekenmodel terug tot het jaar 1450. Om een idee te krijgen van ruim vijf en een halve eeuw inflatie: wat je in het jaar 1450 voor één gulden (of een vergelijkbaar betaalmiddel) kocht, moet tegenwoordig 239,70 gulden of liever €108,77 opbrengen. Ook voor tussenliggende jaren geeft de rekenmodule antwoorden. Ik probeer er een paar: een tweedehands Fongers-fiets in 1899 voor fl.35 = €462 nu; de jaarlijkse pachtopbrengst die de familie Lewe van Ewsum in 1800 uit haar ruim duizend hectare grond haalde: fl. 7.700 = €52.234.49 nu. Zie de geschatte inkomens over het jaar 1884 van drie predikanten: Santée Nieweg (N.H. Middelstum): fl. 1.700 =  €19.323; M. Alting Mees (N.H. Huizinge): fl. 3.800 = € 43.194 en Nederhoed (Geref. Middelstum): fl. 5.700 = € 64.791. Neem anders de bouwkosten van de villa van notaris Kooi aan de Grachtstraat, aanbesteed in 1904 en gegund aan aannemer P. van Dijken: fl.8.725 = € 103.668; of in hetzelfde jaar de gemiddelde jaarhuur voor een arbeiderswoning in Middelstum: fl. 41,50 = €487,50.

Het rijtje voorbeelden geeft een ontevreden gevoel: teveel geld voor een tweedehands fiets, een halve ton ben je voor duizend hectare vandaag al aan het waterschap kwijt, de bouwkosten zijn veel meer gestegen en de huren ook. Wat is er mis met het rekenmodel van het IISG, dat ze natuurlijk wel wetenschappelijk onderbouwen? Het gaat om een model voor consumentenprijzen, dus de eerste levensbehoeften als eten, drinken en kleding. Wat geldt als luxe verandert door de tijd, een fiets in 1899 of een IPad vandaag, daar moet je flink voor betalen.

Een geldbedrag uit het verleden omzetten naar vandaag zegt dus weinig, net als een taxatie in Tussen Kunst en Kitsch. Het verleden zelf levert genoeg vragen op. Waarom hadden die drie dominees in 1884 bijvoorbeeld zo’n verschillend inkomen? Laat de media er maar op los!