Over de Vereniging

De Historische Vereniging Middelstum is opgericht op 27 oktober 2011. Op dit moment bestaat de vereniging uit meer dan 200 leden en 9 bestuursleden.Het logo stelt de begrenzing van de oude gemeente Middelstum voor, met Hippolytus als beschermheilige in het midden afgebeeld.

Video archief
Beeldbank
HVM op facebook

Ledenavonden

‘Wat is t weerd’ (21 oktober 2015)

Woensdag 21 oktober 2015 
Bovenzaal Ewsum 20.00 uur
Erik Boerma met is het kunst of is het kitsch
‘Wat is t weerd’

Deze avond staat in het teken van het bepalen van de herkomst van door de bezoekers meegebrachte “Antiquiteiten”. Erik Boerma zal na een korte inleiding over zijn werk en de ontstaansgeschiedenis van de in deze regio zeer bekende “Boerma’s Antiekhoeve” zich volledig gaan verdiepen in de dingen die dan ter tafel komen. Hij zal zijn mening geven over: is het kunst of is het kitsch en welke waarde kunnen we daaraan hechten. Door de te verwachten drukte van velerlei inbreng wordt men verzocht niet meer dan twee objecten mee te nemen.

Najaar 2015 1

 

 

Lezing Jeroen Onderwater (12 november 2015)

Donderdag 12 november 2015 
Theeschenkerij Ewsum 20.00 uur
Lezing door dhr. Jeroen Onderwater
Abel Tasman , Columbus van de lage landen ?
Tussen droom & daad

In de zomer van 1642 vertrokken in opdracht van de VOC, en onder leiding van de in het Groningse Lutjegast geboren en getogen Abel Tasman, vanuit Batavia (het huidige Djakarta) 110 mannen op twee kleine schepen om het grote, mythische Zuidland te zoeken. Het werelddeel Australië was één van de laatste stukken wereld dat nog niet in kaart was gebracht. Resultaat van de expeditie? De ontdekking van grote delen van Tasmanië en van Nieuw-Zeeland. Jeroen Onderwater (1963) is historicus en docent geschiedenis aan de OSG Winkler Prins in Veendam. In zijn vrije tijd was hij van 2003 tot 2013 betrokken bij het Abel Tasman Museum in Lutjegast, het enige Abel Tasman museum in Nederland (www.abeltasman.org).

 

Najaar 2015 2

 

 

Lezing van Dick Wijchgel op 7 december 2011

Na het welkomstwoord van de voorzitter werd het woord gegeven aan molenaar Dick Wijchgel. Dick vertelde over het molenverleden van Middelstum en toonde daarbij oude afbeeldingen van de molens die vroeger in Middelstum hebben gestaan. Onder de aanwezigen was ook Bob Poppen, de molenkenner bij uitstek, hij wist Dick af en toe op een uitstekende wijze aan te vullen.

Lezing van Bob Poppen op 7 maart 2012

Lezing van Bob Poppen op 7 maart 2012 in Vita Nova te Middelstum, aanvang 19.45 uur.

De bakker, de mulder, de sarrie . . . ’t is aalmoal ain pakkelarrie.

Dit Groninger gezegde zegt duidelijk hoe men het gedrag van de twee handwerkslieden en de ambtenaar beoordeelde. Gedurende enige eeuwen bestond er een duidelijke relatie tussen deze drie hoofdrolspelers en daarover is dan ook het een en ander te vertellen.

Het heeft allemaal te maken met de belasting op het gemaal, oftewel het recht dat geheven werd op het bij de molenaar ter vermaling aangevoerde graan.
Maar tegen belasting betalen bestond vroeger ook al veel weerstand en dus werd er volop gesjoemeld tot onvrede van de overheid. Die reageerde daarop met het aanstellen van speciale ambtenaren, de cherchers, in Groningen sarries genoemd, die bij de molens toezicht moesten houden. Ze kregen zelfs een huisje direct naast de molen, de sarrieshutten.
Zoiets ging echter niet zonder slag of stoot en decennialang was er sprake van veel verzet en tegenwerking, zowel van de bevolking als van de molenaar.

Conflicten tussen de chercher en de molenaar kwamen ook regelmatig voor, want de één keek de ander dagelijks op de vingers. Het gevolg was dan ook dat er vaak ruzies ontstonden, die soms zo hoog opliepen dat ze door de provinciale advocaat moesten worden behandeld en ter beoordeling aan de Gedeputeerde Staten werden voorgelegd.
Soms echter konden de chercher en de molenaar het zo goed met elkaar vinden, dat dit in enkele gevallen leidde tot het gezamenlijk plegen van fraude. Vaak kwam dit door verraad toch weer aan het licht en de straffen waren dan niet mals.

Ook bij de korenmolens in en om Middelstum hebben vanaf 1630 sarrieshutten gestaan, van waaruit de sarries zijn toezicht en controle verrichtte op alles wat er zich in en rond de molens afspeelde.
Van vele sarries is de naam nog bekend, want ze moesten voor het aanvaarden van hun ambt een eed afleggen en dat werd schriftelijk vastgelegd.

Tijdens de Franse tijd (1795-1813) veranderde er af en toe iets in de toepassing van de
belasting op het gemaal en ook daarna was deze belasting gedurende korte tijd afgeschaft, om vervolgens met nog meer regels en verplichtingen opnieuw te worden ingevoerd. Uiteindelijk werd de belasting op het gemaal in 1855 definitief afgeschaft.

Over deze boeiende periode, waarin de korenmolens een melkkoe voor de overheid vormden en die ruim 260 jaren heeft geduurd, heeft Bob Poppen, zelf vrijwillig molenaar op de molen ‘De Liefde’ te Uithuizen, veel onderzoek verricht en er in 2004 een boek over gepubliceerd.

In de lezing die hij over dit onderwerp met PowerPoint-ondersteuning zal verzorgen, schenkt hij ook aandacht aan de situatie rond de korenmolens te Middelstum en omgeving. Als inleiding begint hij met een reis door de tijd, waarin de geschiedenis van de molens in vogelvlucht zal worden belicht.

De lezing zal ca. twee keer drie kwartier duren, onderbroken door een pauze en plaatsvinden op woensdagavond 7 maart om 19.45 uur in het gebouw Vita Nova, Heerestraat 39 te Middelstum.
De toegang is gratis, met uitzondering van de consumpties.